تاجیکستان و ارتباط با دنیا

پس از استقلال ، جمهوری تاجیکستان خود را در مناسبات بین المللی بعنوان کشوری مستقل با حقوق بین المللی معرفی نموده اعلام کرد که فعالیت آن همچون یک دولت با حقوق کامل برای نائل شدن به صلح پایدار ، از بین بردن سلاح اتمی و دیگر سلاحهای کشتار دسته جمعی ، اجتناب از بکارگیری  قوه قهریه در بحثها و اختلافات بین دولتهای مستقل می باشد. این مساله در اعلامیه استقلال تاجیکستان بصورت واضح بیان شده است که " جمهوری تاجیکستان بعنوان یک کشور مستقل با حقوق بین المللی با دولتهای خارجی روابط دیپلماتی ، کنسولی ، بین المللی و دیگر روابط برقرار می نماید ، با آنها مبادله نمایندگان ذیصلاح را انجام می دهد و توافقنامه های بین المللی می بندد" .

امروز استقلال دولت جمهوری تاجیکستان را 150 کشور جهان به رسمیت شناخته اند . جمهوری تاجیکستان با به رسمیت شناختن اسناد روابط بین المللی ، از جمله آئین نامه سازمان ملل متحد ، اسناد خاتمه هلسینک ، بیانیه پاریس و دیگر اسناد ، زیربنای سیاسی داخلی و خارجی خود را بنیان نموده ، انسان و حفظ حقوق و آزادیهای او را ، صرفنظر از تفاوتهای ملی ، مذهبی ، نژادی  و جنسی ارزشی عالی می شمارد . تاجیکستان صرفنظر از وضع مرکب داخلی عمده ترین منفعتهای ملی خود و سمتهای اساسی سیاسی سیاست خارجی اش را درست معین نمود . بطوریکه رئیس جمهور تاجیکستان تاکید کرده بود " جمهوری تاجیکستان از روی محل جغرافیایی ، موقعیت ژئوپلیتیکی و منافع اقتصادی خود به پنج حوزه سیاسی تقسیم می شود . حوزه اول اتحادیه دولتهای مستقل وده ، با وجود دشواریهای سالهای اول استقلالش به سوی تحکیم روابط همه جانبه تمایل باطنی دارد . حوزه دوم آسیای مرکزی است که رشد همکاری منطقه ای و اتحاد امکانات اقتصادی کشورهای قلمرو آن به سود کل  و مردم این منطقه است . حوزه سوم عبارت از دولتهای فارسی زبان است ، این حوزه با وجود آنکه به اتحاد مشترک ساسی یا اقتصادی نرسیده است اما آن را همبستگی تاریخی ، دینی و فرهنگی و دورنمای واقعی رشد ملی بهم جذب می کند . حوزه چهارم دایره نفوذ دولتهای مسلمان شرق است که آنها را نه فقط یگانگی دین و آئین و سنتهای دینی ، بلکه امکانات و احتیاجات رشد ملی نیز بهم می پیوندد. در نهایت ، حوزه پنجم جامعه بین المللی است که همبستگی ظاهری و باطنی اش بیش از پیش قوت می گیرد و هم آهسته و پیوسته به سوی تمدن عمومی بشری راه می پیماید".

یکی از سمتهای مهم سیاست خارجی تاجیکستان شرکت آن در فعالیت اتحادیه دولتهای مستقل می باشد . البته همه هدفهای این اتحادیه امروزه بطور کامل اجرا نمی شود، اما صرفنظر از این این اتحادیه امروزه بیانگر عمومیت و جوابگوی منافع میلیونها انسان قلمرو شوروی سابق می باشد.

تاجیکستان همزمان با همکاری با اتحادیه دولتهای مستقل همکاری با دو سازمان دیگر که در قلمرو شوروی سابق فعالیت دارند – اتحادیه اقتصادی اوراسیا و سازمان عهدنامه امنیت عمومی را نیز از اولویتهای سیاست خارجی خود می شمارد.

اکنون در جمهوری تاجیکستان سفارتهای کشورهایی چون عربستان صعودی ، افغانستان ، بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی ، ایالات متحده آمریکا ، آذربایجان ، آلمان ، پاکستان ، ترکیه ، ترکمنستان ، فرانسه ، رویسه فدراتیو ، ازبکستان ، ایران ، چین ، ژاپن ، جمهوری کره ، هندوستان ، قزاقستان و قرقیزستان گشاده شده است ، فعالیت منظم خود را آغاز کرده اند . تعدادی از دیگر کشورها نیز در حال گشادن سفارتهای خود ( در تاجیکستان ) می باشند .

جمهوری تاجیکستان نیز وابسته به منافع ملی و اهداف اساسی سیاست خارجی خود در 23 کشور خارجی – اتریش ، عربستان صعودی ، افغانستان ، بلغارستان ، بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی ، ایالات متحده آمریکا ، جمهوری کوبا ، آذربایجان ، آلمان ، مصر ، پاکستان ، ترکیه ، ترکمنستان ، روسیه فدراتیو ، ازبکستان ، اکراین ، ایران ، چین ، ژاپن، سویس ، هندوستان ، قزاقستان و قرقیزستان نمایندگیهای دیپلماتی ( سفارت ) و در نزد سازمان ملل متحد ، سازمان امنیت و همکاری در اروپا ، سازمان همکاری اقتصادی ( اکو) ، سازمان کنفرانس اسلامی  ، سازمان همکاری شانگهای ، ناتو و اتحاد اروپا نمایندگیهای دایمی خود را باز نموده است . در حال حاضر در امارات متحده عربستان سرکنسولی جمهوری تاجیکستان فعالیت می کند .

تاجیکستان در تهیه و تطبیق استراتژی مجموعه ای و سنجیده سیاست خارجی در دوره  استقلال، بخصوص سالهای اخیر تمایلات و روندها و دیگر جهات مهم جهانی که به سرع  د رحال تغییر و تحول است را در نظر داشته و پیوسته کوشش دارد که منافع استراتژیکی وطن و مردم خود را در چهارچوب سیاست " درهای گشاده " در سطح شایسته تامین نماید.

بخاطر سیاست موفق و مثمر ثمر ریسس جمهور تاجیکستان امامعلی رحمان جامعه جهانی به تاجیکستان و عزم و جسارت قوی ، تلاشهای پیوسته وی در راه آبادی و آسایش وطن ، ارج نهادن به تاریخ غنی ملت باستانی تاجیک و پیشنهادات سازنده و نیک بینانه او با نگاه با اعتماد و خیرخواهانه نظر دارد. این است که تاجیکستان در مدتی کوتاه از منطقه ای درگیر به مرکز برگذاری همایشهای بین المللی و جهانی تبدیل شد.

در شهر دوشنبه در یک زمان پذیرایی نمودن همایشهای سران دولتهای سه سازمان قلمرو شوروی سابق – اتحادیه کشورهای مستقل ، اتحادیه اقتصادی اوراسیا و سازمان عهدنامه امنیت عمومی در تاریخ 5 – 6 اکتبر سال 2007، جلسه دوره ای شورای سران دولتهای عضو سازمان همکاری شانگهای و ملاقات سه جانبه سران دولتهای تاجیکستان ، افغانستان ، ایران در 28 آگوست 2008 ، ملاقاتهای چهار جانبه تاجیکستان ، افغانستان ، پاکستان و روسیه فدراتیو   در تاریخ 30 جولای 2009 کنفرانس علمی بین المللی 800 سالگی جلال الدین رومی در 6-8 سپتامبر 2007، سمپوزیوم بین المللی " میراث ابوحنیف و اهمیت آن در گفتگوی تمدنها " در 5 اکتبر 2009 با شرکت بیش از 500 دانشمند و متفکر و شخصیتهای برجسته جهان سیاست و علم و معرفت از 50 کشور جهان ، سی و هفتمین اجلاس شورای وزیران کارهای خارجی کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در 18 تا 20 می سال 2010، کنفرانس بین المللی سازمان ملل متحد درباره نتیجه گیری از اولین نیمه  10 ساله عملیات جهانی " آب برای حیات" ( 2005-2015) و بررسی برنامه های پنج ساله دوم  آن در 8 – 9 ژوئن 2010 با شرکت نمایندگان والامقام از 70 کشور و 65 سازمان منطقه ای و بین المللی و همچنین برگذاری کنفرانس و سمینار و سمپوزیومهای بیشمار دیگر گواه روشن تبدیل تاجیکستان به مرکز برگذاری جلسات منطقه ای و جهانی اند.

در مجموع تهیه و تطبیق اصولی و پیگیرانه استراتژیکی همه جانبه اصولی و سنجیده بین المللی با درنظر داشتن اهداف و منافع عالی وطن ، همچنین هماهنگ ساختن و آمیزش دادن آنها با نیازها و منافع جهانی بعنوان عضو مستقل ، فعال ، پیشنهادکننده و صاحب اختیار جامعه جهانی گردیدن تاجیکستان می باشد.